Czas przygotowań świątecznych to wspaniała okazja do wielu doświadczeń sensorycznych ( dotyku, smaku, węchu, słuchu) oraz … bardzo przyjemnych ćwiczeń buzi i języka, które pomogą dziecku wyraźniej mówić. Słodka, kuchenna logopedia jest propozycją zabaw oddechowych oraz usprawniających narządy artykulacyjne z wykorzystaniem różnych artykułów spożywczych.
( przykłady zabaw znajdują się m. in na plakacie opracowanym przez p. dr Iwonę Widerę-Michalik „Kuchenna logopedia” https://ptl.katowice.pl/wydawnictwa/plakaty/)
Zabawy oddechowe:
- dmuchanie przez rurkę do szklanki z wodą - „Gotowanie wody”,
- dmuchanie przez rurkę na talerz wypełniony sypkimi produktami np. chrupkami, ryżem preparowanym i odkrywanie ukrytego pod spodem obrazka lub tworzenie „Magicznych obrazów”,
- picie przez rurkę gęstych napojów, jogurtu, musów ( zabawa polecana jest dzieciom, które nie wymawiają głosek „k” oraz „g”). Im rurka cieńsza lub zakręcona poziom trudności wzrasta.
- zasysanie przez rurkę lekkich produktów ( np. kulek czekoladowych) i przenoszenie z jednej miseczki do drugiej. Słomka powinna być przytrzymywana środkiem ust i nie powinna być przygryzana. Należy pamiętać, że średnica przenoszonego produktu musi być większa niż średnica rurki, tak aby produkt nie dostał się do buzi dziecka i nie spowodował zachłyśnięcia!
Zabawy doskonalące sprawność warg:
- smarowanie warg miodem i rozcieranie go na wargach „Malujemy usta”,
- smarowanie warg kremem czekoladowym lub dżemem i odbijanie „pieczątek” z warg na talerzyku,
- zjadanie paluszków, chrupek kukurydzianych, spaghetti bez użycia rąk, przytrzymywanych jedynie wargami,
- robienie „wąsów” z wykorzystaniem paluszka słonego czyli przytrzymywanie mocno ściągniętymi paluszka pod nosem,
- zabawa „siłowanie” - silne zaciskanie warg wokół słonego paluszka,
- dawanie buziaków żelowemu misiowi trzymanemu przed ustami,
- zabawa w dźwig – przenoszenie towarów (np. cukierków, winogron) z jednego talerzyka na drugi za pomocą warg,
- odrywanie wargami kawałków liści sałaty,
- trzymanie wargami i zębami nitki z zawiązanym na jej końcu cukierkiem lub lekkich przedmiotów na plastikowej łyżeczce.
Zabawy doskonalące sprawność języka:
- rysowanie smakowitych obrazków- rozsmarowanie na talerzyku jogurtu (nutelli, kajmaku), dziecko językiem rysuje wzorki (obrazki, literki),
- zabawa „Kotek” -rozsmarowanie na talerzyku miodu, dżemu – dziecko językiem wylizuje (czyści) talerzyk,
- zabawa „Biedroneczka” - zanurzanie języka w jogurcie i malowanie kropek na górnej wardze lub podniebieniu,
- zabawa „Karuzela” - kręcenie językiem w jogurcie (serku, deserze – najlepiej warstwowym i dwukolorowym),
- oblizywanie „wąsów” – oblizywanie buzi posmarowanej miodem (nutellą, jogurtem, bitą śmietaną),
- zlizywanie z podniebienia czekoladki – najpierw przyklejamy do podniebienia kawałek czekoladki (chrupki, cukierka), następnie dziecko językiem zlizuje smakołyk,
- posmarowanie czymś smacznym kącików ust – dziecko ma językiem sięgać raz do jednego, raz do drugiego kącika ust,
- lizanie lizaków ( latem -lodów) czubkiem języka (od dołu do góry),
- zabawa „Kotek pije mleko” - picie językiem mleka (wody, soku).
- zabawa w chowanego z wykorzystaniem żurawiny, rodzynka lub żelowego misia – ukrywania produktu w różnych miejscach jamy ustnej – pod językiem, w przestrzeni między wargą a zębami ( dolnymi, górnymi), między policzkiem a zębami. Pracuje tylko język.
Ćwiczenia usprawniające odgryzanie i połykanie („Dziecko rozwija mięśnie ustno- twarzowe przez ssanie i połykanie, a później przez gryzienie i żucie. Tego rodzaju aktywności sensoryczno-motoryczne stanowią podstawę tworzenia się pierwszych wokalizacji i rozwoju mowy-artykulacji.” M. Matyja I. Doroniewicz):
- gryzienie i żucie twardych owoców i warzyw – marchewka , jabłko, kalarepa,
- gryzienie i żucie dużych suchych wafli np. tworzenie wafelkowych obrazków, figur geometrycznych, liter itp.
- przyklejanie czubkiem języka kawałka (czekolady, opłatka) do wałka dziąsłowego
i z językiem na wałku dziąsłowym oraz zwartymi zębami połykanie śliny, - picie rzadkiego kisielu – przed połknięciem zwarcie zębów i uśmiech.
Jeśli nie macie już ochoty smakować, lizać, gryźć itd. możecie poćwiczyć buzię z misiem - wielkim łakomczuchem:
https://wordwall.net/pl/resource/2006904/logopedia/gimnastyka-buzi-i-j%C4%99zyka-z-misiem
Jeśli wszystko zjesz
Mały misio dużo je, chce być silny - to się wie.
Mały lisek dużo je, chce być sprytny - to się wie.
Mała małpka dużo je, chce być zwinna - to się wie.
A ty - jeśli wszystko zjesz, będziesz tym, kim tylko chcesz!
oraz doskonalić słownictwo, rozwijać logiczne myślenie oraz nazywanie odczuć sensorycznych:
- zagadki słowne np. „owocowo- warzywne” lub dotyczące dowolnych produktów spożywczych – rodzic opisuje produkt np. „to warzywo jest pomarańczowe, podłużne, twarde”, dziecko odgaduje -”marchewka”. Następnie zmiana dziecko opisuje – rodzic odgaduje. Razem wymyślamy potrawy, do których można wykorzystać dany produkt np. sok marchewkowy, ciasto marchewkowe, surówka itp..
- zagadki sensoryczne „Co to jest?” - na talerzu ułożone są różne potrawy. Rodzic zasłania sobie oczy, wybiera jedną potrawę, próbuje i opisuje walory smakowe, stosując przymiotniki. Odgaduje. Następnie zachęca dziecko do podobnej próby. Rodzic pomaga dziecku opisywać pokarmy, zadając pytania np. : Czy to jest: słodkie, czy kwaśne? gorzkie czy ostre? słone czy niesłone? Czy to jest: suche czy mokre? ciepłe czy zimne? Czy to jest: chrupiące? gładkie? kruche? klejące? kremowe?
W innej wersji zabawy jedzenie rozpoznawane jest po zapachu.
Życzę przyjemnej i smacznej zabawy podczas świątecznych przygotowań
oraz
spokojnych, rodzinnych Świąt Bożego Narodzenia.
